Bước vào tháng thứ 6 của thai kỳ, hầu hết các mẹ đều đã đi qua giai đoạn ốm nghén mệt mỏi và bắt đầu cảm nhận rõ từng cú đạp của con yêu. Nhưng đi kèm với niềm vui ấy, một "người bạn đồng hành" khó chịu cũng lặng lẽ xuất hiện: lưng ê ẩm mỏi nhừ, hai bàn chân nặng trịch, mắt cá sưng phù. Và nếu mẹ đang sống ở miền Nam, nơi thời tiết mưa nắng thất thường, độ ẩm cao ngất và cái nóng oi bức cứ thay phiên nhau "tra tấn" cơ thể vốn đã nặng nề, thì nỗi khó chịu ấy còn nhân lên gấp nhiều lần.
Mẹ có biết vì sao không? Mỗi khi trời chuyển từ nắng gắt sang mưa dông, áp suất khí quyển thay đổi đột ngột, nhiệt độ lao dốc, cơ thể mẹ lại phải "chạy đua" để thích nghi. Với người bình thường đã mỏi mệt, với bà bầu tháng thứ 6 – khi tử cung đã lớn, cân nặng tăng và các hormone thai kỳ làm giãn dây chằng – thì đây thật sự là thử thách.
Bài viết này sẽ cùng mẹ đi qua 8 mẹo thiết thực, dễ làm ngay tại nhà để giảm đau lưng và phù chân, được "đo ni đóng giày" cho kiểu thời tiết miền Nam mưa nắng bất chợt. Mẹ hãy pha một ly nước ấm, kê chân cao lên một chút, và đọc thật chậm nhé – vì những gì mẹ làm hôm nay sẽ giúp mẹ nhẹ nhõm hơn suốt những tháng còn lại của thai kỳ.
Thai nhi tháng thứ 6 và nỗi đau lưng, phù chân của mẹ trong tiết trời miền Nam
Bé yêu tháng thứ 6 đang lớn nhanh đến mức nào?
Tháng thứ 6 của thai kỳ (khoảng tuần 21 – 27) là giai đoạn bé yêu tăng trưởng vượt bậc. Đến tuần 24, bé dài khoảng 30cm và nặng chừng 600g; sang tuần 27, bé có thể đạt 35 – 36cm và gần 900g. Mẹ sẽ thấy bụng mình to lên mỗi tuần, thai máy rõ rệt đến mức có thể thấy cả những đợt gò nhẹ nhô lên trên thành bụng. Đáy tử cung của mẹ lúc này đã vượt lên trên rốn khoảng 2 – 3cm, và cân nặng của mẹ thường đã tăng thêm 5 – 7kg so với trước khi mang thai.
Chính sự phát triển nhanh chóng này là "thủ phạm" chính khiến cơ thể mẹ phải chịu nhiều áp lực hơn – và lưng, chân là hai bộ phận "gánh" nhiều nhất.
Vì sao lưng mẹ đau và đôi chân nặng trịch?
Trong thai kỳ, cơ thể mẹ tiết ra hormone relaxin – chất làm giãn dây chằng và khớp, đặc biệt là vùng xương chậu, để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Tác dụng phụ của relaxin là các khớp trở nên lỏng lẻo, kém vững chắc, khiến lưng dễ mỏi và đau hơn.
Song song đó, khi bụng to dần, trọng tâm cơ thể mẹ dịch chuyển về phía trước. Để giữ thăng bằng, mẹ vô thức ưỡn lưng, tạo ra tư thế tăng độ cong sinh lý cột sống thắt lưng. Các cơ lưng và cơ bụng phải làm việc nhiều hơn, dẫn đến mỏi và đau âm ỉ suốt ngày.
Còn với đôi chân? Trong thai kỳ, thể tích máu của mẹ tăng khoảng 40 – 50% để nuôi dưỡng thai nhi. Phần lớn lượng máu tăng thêm này là huyết tương – phần lỏng – nên dễ thoát ra khỏi lòng mạch và tích tụ ở mô mềm, gây phù. Thêm vào đó, tử cung ngày càng lớn chèn ép các tĩnh mạch chậu và tĩnh mạch chủ dưới, khiến máu từ chân khó trở về tim, ứ lại ở bàn chân và cẳng chân. Kết quả là đến cuối ngày, mẹ tháo giày ra và thấy chân mình sưng húp, ấn vào để lại vết lõm.
Thời tiết miền Nam mưa nắng thất thường "tiếp tay" cho cơn đau như thế nào?
Nam Bộ có mùa mưa kéo dài từ khoảng tháng 5 đến tháng 11, với độ ẩm thường xuyên ở mức 80 – 90%. Buổi trưa nắng gắt có thể lên tới 36 – 37°C, rồi đến chiều tối một cơn dông ập đến làm nhiệt độ giảm 8 – 10°C chỉ trong vài chục phút. Kiểu thời tiết này ảnh hưởng đến mẹ bầu theo nhiều cách:
- Nóng bức làm mẹ mất nước và muối qua mồ hôi, nhưng nhiều mẹ lại sợ phù nên uống ít nước hơn – điều này càng làm cơ thể giữ nước nhiều hơn như một phản ứng bù trừ.
- Thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến mạch máu co – giãn thất thường, làm cơn đau nhức cơ, khớp trở nên rõ hơn.
- Mưa nhiều khiến mẹ ít ra ngoài, ít vận động, ngồi nhiều, nằm nhiều – máu càng khó lưu thông, chân càng phù.
- Độ ẩm cao kèm mồ hôi tạo môi trường thuận lợi cho nấm da, viêm kẽ ngón chân – nhất là khi mẹ đi giày ướt.
- Mùa mưa là cao điểm của muỗi vằn, đồng nghĩa nguy cơ sốt xuất huyết tăng – căn bệnh đặc biệt nguy hiểm với bà bầu.
Hiểu rõ được những nguyên nhân này, mẹ sẽ thấy các mẹo dưới đây không phải là "mẹo vặt" vô thưởng vô phạt, mà là những giải pháp có cơ sở rõ ràng.
Mẹo 1: Chỉnh tư thế – "liều thuốc" đầu tiên, rẻ nhất và hiệu quả nhất
Nhiều mẹ tìm đủ loại thuốc bổ, dầu xoa, gối ôm nhưng lại bỏ qua yếu tố đơn giản nhất: tư thế. Chỉ cần điều chỉnh cách đứng, ngồi, nằm và nhấc đồ, mẹ có thể giảm được 30 – 50% cơn đau lưng.
- Khi đứng: Đừng đứng yên một chỗ quá 20 – 30 phút. Nếu phải nấu ăn hay đứng chờ, mẹ hãy kê một chiếc ghế nhỏ hoặc hộp thấp để đặt một chân lên cao và đổi chân luân phiên. Cách này giúp giảm áp lực lên vùng thắt lưng và cải thiện tuần hoàn chân đáng kể.
- Khi ngồi: Chọn ghế có tựa lưng. Mẹ kê một chiếc gối nhỏ hoặc khăn cuộn vào vùng thắt lưng, giữ đầu gối ngang hoặc cao hơn hông một chút bằng cách đặt một b
